Translate

Τετάρτη, 5 Ιουλίου 2017

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΘΕΟΛΟΓΩΝ: Οφειλόμενη απάντηση στις «διαπιστώσεις» για τους Θεολόγους Καθηγητές του Μητροπολίτη Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ.

Οφειλόμενη απάντηση στις «διαπιστώσεις»
για τους Θεολόγους Καθηγητές
του Μητροπολίτη Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ.

Δημήτριου Βογιατζή,
Θεολόγου Καθηγητού του 3ου ΓΕΛ Υμηττού,
Μέλους του Εποπτικού Συμβουλίου της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων

  • Δείτε το εδώ και εδώ σε PDF Google Drive . 

Δεν είχαμε πρόθεση να σχολιάσουμε την εισήγηση ενώπιον της Ιεραρχίας της Εκκλησίας μας του Μητροπολίτη Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ για το μάθημα των Θρησκευτικών. Όμως, οι άδικες και απαξιωτικές για τους Θεολόγους Καθηγητές διαπιστώσεις του Σεβασμιωτάτου, μας υποχρεώνουν σε σύντομες απαντήσεις σε ορισμένα σημεία της εισηγήσεως:
Προς το τέλος του κειμένου του ο Μητροπολίτης γράφει: «Νομίζω ὅτι ἀπό τό 1980 καί ἐντεῦθεν τό Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν τελεῖ ὑπό διαρκή ἀμφισβήτηση. Καί διερωτῶμαι δύο τινά˙
α) Πῶς εἶναι δυνατόν σέ μιά κοινωνία μέ τόσο πλούσια πολιτισμική καί θρησκευτική παράδοση νά προκύπτει κατά καιρούς ἔντονος προβληματισμός, ἐνστάσεις, ἐντάσεις, ἐρωτήματα, ἀμφισβητήσεις κ.λ.π. σχετικά μέ τό Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν; Ἡ ἀπάντηση δέν εἶναι εὔκολη. Ψάχνουμε νά βροῦμε τήν ταυτότητά μας. Ἐρίζουμε, συγκρουόμεθα καί ἀποτέλεσμα μηδέν.
β) Μήπως τό πρόβλημα εἶναι ὅτι ὡς Ἐκκλησία καί Ἱεραρχία, ἐδῶ καί τόσες δεκαετίες δεν ἔχουμε θεολογικόν λόγον; Ἡ θεολογία ἀπουσιάζει ἀπ΄ τήν ποιμαντική μας, τά κηρύγματά μας, τήν καθημερινή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Δέν πείσαμε ἀκόμη γιά τήν καθολική μορφωτική ἀξία τοῦ μαθήματος. Δέν ἀμφισβητεῖται μέ ἄλλα λόγια ὁ τρόπος διδασκαλίας του, τά μοντέλα διδασκαλίας, τά ἐν χρήσει ἐγχειρίδια, τό Πρόγραμμα Σπουδῶν, ἤ ἄλλα ζητήματα, ἀλλά ἡ ἴδια ἡ δυνατότητά του νά ἐκπαιδεύσει τούς μαθητές. Καί δέν θά μπορέσουμε ποτέ νά ἀντιμετωπίσουμε ἀποτελεσματικά τήν παρατεταμένη κρίση, ἄν δέν ξεκινήσουμε ἀπό τή διαπίστωση ὅτι ἡ ἑλληνική κοινωνία, στή συντριπτική της πλειοψηφία. δέν δέχεται τήν πνευματική ἀξία τοῦ μαθήματος, δηλαδή τό λόγο ὕπαρξης τοῦ μαθήματος στά Προγράμματα Σπουδῶν τοῦ Σχολείου, καί δέν τούς ἐνδιαφέρουν διόλου τεχνικά ζητήματα καί ἐπί πλέον, ἡ κρίση αὐτή ἀντανακλᾶ μιά βαθύτερη κρίση πού ἀφορᾶ τή θέση καί τό ρόλο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μέσα στήν ἑλληνική κοινωνία».
Εκτός από άδικες και απαξιωτικές για το έργο των Θεολόγων Καθηγητών, οι κρίσεις του Σεβασμιωτάτου είναι και ανακριβείς για τους εξής λόγους:
1. Ο πόλεμος κατά των Θρησκευτικών δεν άρχισε το 1980, αλλά δεκαετίες νωρίτερα. Ενδεικτικά αναφέρουμε:
α. Τη διαδήλωση διαμαρτυρίας των φοιτητών Θεολογίας το 1962 για την περικοπή των ωρών του μαθήματος.
β. Ότι επί χούντας στα σχολεία μας δε διορίστηκε κανένας Θεολόγος.
γ. Τη μείωση των ωρών του μαθήματος στην Γ΄ Λυκείου το 1985.
δ. Ότι η αριστερά και η φιλελεύθερη δεξιά το 2006 ζήτησαν μαζί, με προτάσεις νόμου, το μάθημα να μετατραπεί σε θρησκειολογικό, με παρόμοια επιχειρήματα με αυτά που χρησιμοποιούν και σήμερα οι συντάκτες των Νέων προγραμμάτων.
ε. Την απόπειρα κατάργησης του μαθήματος από τις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου το 2011 και
στ. Την απόπειρα μετατροπής του σε διαθρησκειακό που άρχισε την ίδια εποχή και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Οι επιθέσεις αυτές προέρχονται από τους ιδεολογικούς και πολιτικούς χώρους που παραδοσιακά πολέμησαν και πολεμούν την Εκκλησία. Οι ίδιοι κύκλοι αγωνίζονται εντονότερα τα τελευταία χρόνια για την υποβάθμιση και κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών, επειδή το θεωρούν εμπόδιο στην προώθηση του εθνομηδενισμού και της χρεωκοπημένης πολυπολιτισμικότητας. Τις προκλήσεις αυτές, και πολλές άλλες, οι Θεολόγοι τις αντιμετώπισαν, σύν Θεῷ, με επιτυχία, ανανεώνοντας συγχρόνως το μάθημα.
2. Το 2007 εκδόθηκε η γνωστή εγκύκλιος του Ε. Στυλιανίδη, η οποία απελευθέρωνε τις απαλλαγές, καθιστώντας το μάθημα ουσιαστικά προαιρετικό. Από τότε μέχρι σήμερα οι απαλλαγές αυξήθηκαν ελάχιστα και περιορίζονται στην περιοχή του 1%, παρά τις προσπάθειες
της μαχόμενης αθεΐας (αριστεράς και δεξιάς). Και αυτό συνέβη με καθεστώς σχεδόν ελεύθερων απαλλαγών, ως το 2014, όταν χάρις στις προσπάθειες μελών της ΠΕΘ (απόφαση Χανίων) τέθηκαν και πάλι νόμιμοι συνταγματικά περιορισμοί.
3. Τα ποσοστά των απαλλαγών δεν αυξήθηκαν ούτε όταν το περιβάλλον του ελληνικού σχολείου έπαψε να είναι ομοιογενές. Από το 1989 μέχρι σήμερα, φοίτησαν και φοιτούν στα ελληνικά σχολεία γενιές ολόκληρες παιδιών μεταναστών και προσφύγων, από διάφορες χώρες, με διαφορετικά θρησκεύματα ή χωρίς θρήσκευμα, τα οποία παρακολούθησαν και παρακολουθούν κανονικά το μάθημα. Οι χιλιάδες μαθητές και απόφοιτοι, που δεν είναι ορθόδοξοι, δίνουν την καλή μαρτυρία για την εμβέλεια και την ευρύτητα του μαθήματος μας.
Αν ίσχυαν, λοιπόν, οι διαπιστώσεις του Σεβασμιωτάτου, το μάθημα θα έπρεπε προ πολλού να έχει διαλυθεί και οι Θεολόγοι να ακολουθήσουν τη μοίρα των σαγματοποιών, των ελληνοραπτών και των αειμνήστων λεμβούχων, όπως προέβλεπε πριν από 22 χρόνια γνωστός Καθηγητής, απόστολος του εκσυγχρονισμού. Όμως, οι γονείς και οι μαθητές, Έλληνες και αλλοδαποί, γνωρίζουν πολύ καλά την αξία και το μορφωτικό περιεχόμενο των Θρησκευτικών, παρά τις όποιες αδυναμίες που διογκώνονται (και από ορισμένους θεολόγους) για λόγους σκοπιμότητας. Η πραγματική εικόνα είναι τελείως διαφορετική από την απαξιωτική που μεταφέρει ο Σεβασμιώτατος. Οι Θεολόγοι Καθηγητές στη συντριπτική τους πλειοψηφία, ανεξάρτητα σε ποιο σύλλογο ή τάση ανήκουν, υπηρετούν το μάθημα με αυτοθυσία και επάρκεια, έχοντας κερδίσει και την αναγνώριση των συνάδελφων τους, όπως απέδειξαν οι πρόσφατες ψηφοφορίες στους Συλλόγους Καθηγητών για την επιλογή Διευθυντών στα σχολεία.
Όσο για τη θέση του κ. Εφραίμ ότι «κανείς δεν γίνεται χριστιανός μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας» θα υπενθυμίσουμε ότι «ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς, ἡ δὲ ἀκοὴ διὰ ῥήματος Θεοῦ» (Ρωμ. 10, 17). Ο λόγος του Θεού έχει τη δική του δυναμική, που δεν εξαρτάται από τις αδυναμίες του καθενός. Συνεπώς, έχουν μεγάλη σημασία ο τρόπος και τα μοντέλα διδασκαλίας, τα εγχειρίδια, και τελικά το Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος. Είναι εντελώς διαφορετικό να διδάσκεται ο Χριστιανισμός, ως ιστορία της θείας Οικονομίας, δηλαδή της ἐν Χριστῷ σωτηρίας, η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, η Πατερική Θεολογία και η ιστορία της Εκκλησίας και διαφορετικό να συνεξετάζεται με άλλες μεγάλες θρησκείες, ως μια επί μέρους έκφραση κάποιου ανύπαρκτου θρησκευτικού φαινομένου. Το διαθρησκειακό μάθημα που εισάγεται με τα Νέα προγράμματα βασίζεται αποκλειστικά στη δεύτερη μέθοδο. Δυστυχώς, ο Σεβασμιώτατος δεν μελέτησε τις τεκμηριωμένες κριτικές.
Κλείνοντας τη σύντομη αυτή παρέμβαση εκφράζουμε τη λύπη μας για το γεγονός ότι ορισμένοι από τους Ιεράρχες μας υποτιμούν τους Θεολόγους και το έργο τους. Την αξία του μαθήματος των Θρησκευτικών γνωρίζουν καλύτερα από όλους οι πολέμιοι του και οι άσπονδοι φίλοι του. Οι Θεολόγοι Καθηγητές, παρά τις δυσκολίες, στήριξαν και αναβάθμισαν το μάθημα και το ίδιο θα κάνουν και στο μέλλον. Θα απομονώσουν τους γνωστούς μπαγάσες και θα κρατήσουν το μάθημα στη θέση που του αρμόζει.
30/6/2017

***

Η  σβούρα
Ένα πρώτο σχόλιο στο Δελτίο Τύπου της Ιεράς Συνόδου
της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος(27/06/2017)

Σταύρου Αβαγιάννη
Θεολόγου Καθηγητή

Οι αποφάσεις της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος(27/06/2017), όσον αφορά τουλάχιστον, στο μάθημα των Θρησκευτικών, θυμίζουν έντονα το παιχνίδι της σβούρας των παιδικών μας χρόνων.
Αν τώρα κάποιος αναρωτηθεί: Αυτό είναι καλό ή κακό; Η απάντηση που μπορεί να δοθεί θεωρούμε ότι είναι απλή : Ο χρόνος θα δείξει… 
Η υπόθεση του μαθήματος των Θρησκευτικών, λόγω της σβούρας, έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει…
Σε μια  πρώτη ανάγνωση του Δελτίου Τύπου της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος(27/06/2017), δεν μπορεί παρά να διαφωνήσει κάποιος, με την τακτική της Ιεραρχίας, να μην λαμβάνει ουσιαστικά, καμιά απόφαση, ούτε αρνητική αλλά ούτε και θετική, επί των Προγραμμάτων, των ΦΕΚ και των «Φακέλων μαθητή» και ταυτόχρονα να συνεχίζει το διάλογο με το Υπουργείο Παιδείας μέχρι την έκδοση των νέων βιβλίων.
Τυπικά, λοιπόν, έχει δίκιο η ΠΕΘ να λέγει ότι το ΙΕΠ λέει ψέματα, ασκεί μαύρη προπαγάνδα και εξαπατά την κοινή γνώμη, με την ανακοίνωση την οποία εξέδωσε και στην οποία προσπαθεί να παρουσιάσει την Ιεραρχία ότι αποδέχεται το νέο Πρόγραμμα. Στην ουσία, όμως, για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, η μη ψηφοφορία στην Ιεραρχία για το νέο Πρόγραμμα και η απόφαση για συνέχιση του διαλόγου από την ίδια επιτροπή της Ιεραρχίας με το Υπουργείο, είναι στοιχεία που φαίνεται να μαρτυρούν αδιάψευστα ότι κάποιοι πετυχαίνουν το στόχο τους, που δεν είναι άλλος από την με κάθε τρόπο επιβολή του νέου Προγράμματος και την προώθηση συγγραφής νέων εγχειριδίων για το μάθημα των Θρησκευτικών.
Αν κάποιος τώρα, θελήσει να ισχυριστεί, χρησιμοποιώντας τους όρους νίκη και ήττα, ότι το αποτέλεσμα αυτό είναι ήττα της ΠΕΘ, οφείλουμε να του απαντήσουμε ότι  η απόφαση αυτή, μάλλον είναι ήττα του Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου, της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, του μαθήματος των Θρησκευτικών, της Ορθόδοξης Χριστιανικής Αγωγής, της επιστήμης της Θεολογίας, της Ορθόδοξης πίστης και ότι, ουσιαστικά, στρέφεται εναντίον της πνευματικής και ορθόδοξης χριστιανικής κατάρτισης των παιδιών  του ελληνικού λαού. Διότι η ΠΕΘ δεν κάνει τίποτε άλλο από το να αγωνίζεται για τα δίκαια της Εκκλησίας, για να κηρύττεται και να τιμάται το όνομα Ιησού του Χριστού και όχι τα ονόματα των ψευδοσωτήρων θεών της πολυθεΐας και της πολυπολιτισμικότητας.  Η θέση μας αυτή θεωρούμε ότι στηρίζεται επίσης και στους λόγους που πολύ όμορφα παρουσίασε συνοπτικά, τόσο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος με την εισήγησή του στην Ιεραρχία  (28-06-2017), η οποία αξίζει να μελετηθεί από κάθε ενδιαφερόμενο και με τους οποίους λόγους ο Σεβασμιώτατος αποδομεί πλήρως τα νέα Προγράμματα, όσο και όλα όσα έχουν υποστηρίξει με άρθρα τους η ΠΕΘ, ο κ. Γ. Παπαθανασόπουλος, ο κ. Δ. Βογιατζής κ.ά.
Η εισήγηση του Μητροπολίτη Ναυπάκτου θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι, μαζί με τις αξιόλογες παρεμβάσεις των Μητροπολιτών, Ηλείας, Πειραιώς και Καισαριανής διέσωσαν την τιμή και την υπόληψη της Ιεραρχίας στην προειρημένη συνεδρίασή της.
Αντίθετα, η εισήγηση  του Μητροπολίτη Ύδρας αλλά και οι λόγοι και οι πράξεις, όλων όσων άλλων κληρικών ή λαϊκών, συνέπραξαν σε αυτό το αίσχος των νέων Προγραμμάτων, θεωρούμε ότι είναι εναντίον του μαθήματος των Θρησκευτικών, εναντίον της Ορθόδοξης Χριστιανικής Αγωγής, εναντίον της επιστήμης της Θεολογίας, εναντίον των Θεολόγων, εναντίον της Ορθόδοξης πίστης, και ουσιαστικά εναντίον του Χριστού και εναντίον του πνευματικού καταρτισμού των παιδιών του ελληνικού λαού. Με αυτές τις θέσεις που εξέφρασαν ο Μητροπολίτης Ύδρας αλλά και οι Μητροπολίτες Μεσογαίας και Δημητριάδος –τις σχεδόν ταυτόσημες θέσεις του για το μάθημα των Θρησκευτικών διαβάσαμε πρόσφατα στο διαδίκτυο-  και όλοι οι όμοια φρονούντες, εμπαίζονται οι πάντες, ακόμη και οι αλλόθρησκοι και ουσιαστικά αποτελούν τη μελανότερη μέχρι τώρα σελίδα στην ιστορία του μαθήματος των Θρησκευτικών. Διότι δεν είναι δυνατόν και δεν είναι ηθικό ούτε καν χριστιανικό, στο όνομα οποιωνδήποτε εκκλησιαστικών ή πολιτικών σκοπιμοτήτων να παίζεται μπιλιάρδο σε βάρος του μαθήματος των Θρησκευτικών, της πνευματικής οικοδομής των Ελλήνων Χριστιανών Ορθοδόξων μαθητών και των Θεολόγων και μάλιστα, να κατακρεουργείται στο βωμό αυτών των παιγνίων, κάθε έννοια επιστήμης, Θεολογίας, εκκλησιαστικής πίστης και Αλήθειας.
Επειδή όμως, αναμένεται η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί της αίτησης ακυρώσεως που είχε καταθέσει η ΠΕΘ εναντίον των ΦΕΚ Φίλη και, επειδή, επίσης, το γενικότερο κοινωνικοπολιτικό αλλά και εκκλησιαστικό περιβάλλον στη χώρα μας παρουσιάζεται ρευστό, υπακούοντας θαρρείς κι αυτό στην αδήριτη Ηράκλειο ρήση «τα πάντα ρει», καλό θα είναι να κρατάμε μικρό καλάθι στις κρίσεις μας και να αναμένουμε γεγονότα τα οποία, υπάρχει πάντα αυτή η ελπίδα, θα ανατρέψουν τις σημερινές φαινομενικά όχι και τόσο ευχάριστες εξελίξεις.
Μέχρι, βέβαια, να συμβούν όλα αυτά τα μελλοντικά, η ΠΕΘ οφείλει και αυτό πιστεύουμε θα πράξει, να αιτηθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας την επίσπευση της έκδοσης της απόφασης της σχετικής με την αίτηση ακυρώσεως, που είχε καταθέσει εναντίον των ΦΕΚ Φίλη και, άμεσα, να προσφύγει και πάλι στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με νέα αίτηση ακυρώσεως κατά των νέων ΦΕΚ Γαβρόγλου. Και … έχει ο Θεός…